Poradnik: Jak wypalić i zweryfikować płytkę CD/DVD z Linuksem
Należy napisać:
- jak najłatwiej ściągnąć płytkę CD z Linuksem
- jakim programem ją wypalić pod Windows (najczęstszy przypadek) i pod Linux (rzadziej, ale też może się zdarzyć)
- jak zweryfikować poprawność wypalonej płytki (co to MD5, porównanie sum kontrolnych)
- jak zbootować płytkę
+To są podstawy o które co chwila padają pytania na forum. Trzeba to tylko zebrać i opisać a następnie dodać jako stały content do wortalu w dziale "Instalacja".
|
Spis treści
|
ISO - "Z czym to się je?"
Akronim ISO z pewnością nie jest obcy waszym oczom i uszom. ISO jest międzynarodową siecią instytucji, której celem jest wyznaczanie standardów i norm. Jednym z takich standardów jest ISO 9660, który definiuje system plików wykorzystywany w płytach CD/DVD. ISO 9660 pozwala na tworzenie tzw. obrazów płyt, czyli plików będących wierną kopią zawartości nośnika. Pliki te mają rozszerzenie .iso (rzadziej .iso9660), a w budowie przypominają archiwum RAR czy ZIP. Jednak plik obrazu płyty zosia.iso nie jest plikiem zosia.rar, tak samo jak ciężarówka, choć podobna w budowie, nie jest autobusem.
"Oryginał i reprodukcja" - poprawne nagrywanie
Jednym z największych błędów osób wypalających obrazy płyt jest rozpakowanie zawartości pliku ISO programem do obsługi archiwów. O ile w przypadku zdjęć czy filmów jest to mało szkodliwe, to w przypadku systemów operacyjnych taki "myk" nie działa. Można sobie to przełożyć na najbliższy do omawianej tematyki przykład – obrazu (malarskiego ;)). Obraz ma najczęściej oryginał i jakieś reprodukcję. O ile w przypadku tego pierwszego, efekt jest murowany, to gdy patrzymy na reprodukcję często brakuje tego czegoś…Tego czegoś, co sprawia że płyta jest bootowalna, czyli nadająca się do rozruchu. Na szczęście nagranie w 100% wiernej kopii obrazu (…płyty) nie jest trudną czynnością. Ba, nie potrzeba nawet do tego dużego talentu, wiedzy, czy drogiego oprogramowania.
"Gdzie znajdę galerię obrazów ?" - ściągamy plik(i) .iso
Zakładam, że wiesz, jaką dystrybucję chcesz zainstalować. Jeśli do tej pory się nie zdecydowałeś, a quiz nie rozjaśnił wątpliwości, daj szansę Ubuntu. Poniżej znajduje się lista stron z linkami do obrazów ISO, nazwana - wedle ciągnącego się przez cały artykuł motywu malarstwa - galerią obrazów:
- Ubuntu - oficjalne wydania,
- Ubuntu - wersje przygotowane przez polską społeczność,
- openSUSE,
- Fedora;
TODO : dodać więcej
"Oryginał i falsyfikat" - sprawdzanie hasha MD5
TODO:całość
Wypalamy
Wypalanie płyt w Windows
ImgBurn
Do nagrania pliku ISO polecam darmowy program ImgBurn. Instalacji nie będę opisywał – sprowadza się ona do kilku kliknięć w przycisk "Next". Po uruchomieniu programu klikamy na dużą ikonkę, znajdującą się w lewym dolnym rogu okienka. Wybieramy obraz pliku, po czym klikamy "otwórz". Teraz wystarczy tylko poczekać, aż proces wypalania się zakończy.
Rys. 1. Nagrywanie za pomocą programu ImgBurn
Nero
Popularne Nero Express (często dołączane do nagrywarek) również potrafi wypalać obrazy ISO. Po uruchomieniu programu należy wybrać pozycję "Obraz dysku albo zapisany projekt". Teraz wybieramy plik, zaznaczając przedtem w menu "Pliki typu" opcję "Pliki obrazów (*.nrg, *.iso, *.cue)". Klikamy "otwórz", następnie "Dalej" aż do skutku…
Rys. 2. Nagrywanie w Nero
Wypalanie w… Linuksie
Opiszę (na przykładzie Ubuntu) dwa bardzo proste sposoby nagrywania płyty CD w systemach Linux za pomocą domyślnego w środowisku GNOME menedżera plików Nautilus.
3 kliki do nagranej płyty
- Klikamy prawym klawiszem myszki na obraz płyty, i z menu kontekstowego wybieramy pozycję "Zapisz na płycie…". To były dwa kliknięcia.
Rys. 3. Wypalanie dokładnie 3 kliknięciami myszki
- Teraz pora na ostateczne (trzecie) kliknięcie na przycisk "Zapisz".
Dodatek do Nautilusa o nazwie nautilus-cd-burner oferuje kilka innych funkcji, o których możemy się dowiedzieć w tym artykule.
Jedno polecenie w terminalu do nagranej płyty
Otwieramy terminal, przechodzimy do katalogu w którym znajduje się płyta (za pomocą polecenia "cd") i wpisujemy
cdrecord dev=0,0,0 -data speed=48 plik.iso
Oczywiście, zamieniamy nazwę pliku na odpowiednią (podpowiedź: w terminalu nie trzeba wpisywać całych nazw plików, wystarczy napisać początek nazwy i nacisnąć klawisz TAB).
Wieszamy obraz na ścianie, czyli bootowanie.
Gdy mamy już nagraną płytkę, należałoby ją uruchomić. Jeżeli kiedykolwiek instalowaliśmy już jakiś system operacyjny, napęd CD/DVD powinien już być ustawiony jako pierwsze urządzenie do rozruchu. Jeśli tak nie jest, musimy to teraz zrobić. Aby tego dokonać, musimy wejść do BIOS-u - podczas wyświetlania ekranu powitalnego (POST) przytrzymujemy na kilka sekund klawisz z to odpowiedzialny. Jaki? Tego możemy dowiedzieć się z samego ekranu POST - "Press [klawisz] to enter SETUP", z instrukcji obsługi naszej płyty głównej lub z artykułu na Wikipedii. Po wejściu do BIOS-u przyda nam się krótki "kurs pilotażu" - wyświetlony jest, przynajmniej na mojej "maszynie", w prawym dolnym rogu. Postępując zgodnie ze wskazówkami, powinniśmy dotrzeć do zakładki "Boot". W niej ustawiamy napęd CD/DVD jako "1st boot device", po czym opuszczamy BIOS pamiętając o zapisie - u mnie za "zapis&wyjście" odpowiedzialny jest klawisz F10.
Rys. 3. CD-ROM ustawiony w pierwszej kolejności do rozruchu
Alternatywna metoda
Niektóre płyty główne pozwalają na użycie osobnego menu bootowania - moja posiada taką funkcję, warto więc o tym wspomnieć. Gdy podczas wyświetlania ekranu POST wybierzemy odpowiednią sekwencję klawiszy, pojawi się nam menu bootowania, podobne do tego przedstawionego na poniższym obrazku.
Rys. 4. Menu wyboru urządzenia do rozruchu
To już koniec ? Obraz namalowany, i co dalej?
Jeśli już namalowałeś obraz (nagrałeś płytę), powiesiłeś go na ścianie (uruchomiłeś płytę), teraz pora na godziny wpatrywania się w niego. Podziwiania, krytyki, zachwytu. Ale to już inna historia…
Komentarze
"smalu:jak chcecie to mogę jeszcze dodać o nero express, zrzutki mam zrobione :]"
Tak, chcemy!
Można też dać tutka do Nero Express, bo napewno każdy ma… :)
Każdy napewno wie, jak wypalać wogóle płytki, ale jak się ma zgrać system na płytkę, to pewnie są jakieś specjalne ustawienia, żeby potem LINUX (lub inny system i sam wogóle ruszył i się bootował)… Do tych specjalnych ustawień napewno zaliczyłbym prędkosć, z jaką płytka z systemem ma być nagrana; jaki tryb - czy DISC AT ONCE, czy TRACK AT ONCE; autorun itp. Właśnie na takie sprawy powinno się zwracać uwagę przy wypalaniu płytek z systemami…